Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) cho hay trong năm 2012 ngành thép xuất khẩu được 2,3 triệu tấn thép đạt kim ngạch 2,03 tỉ USD Dự đoán khó khăn sẽ còn tiếp tục trong năm 2013 nên VSA chỉ đưa ra dự đoán tổng lượng thép tiêu thụ trong năm nay tăng 2-3%, tương đương mức tăng trưởng ngành thép trong năm ngoái. Khó khăn của ngành thép sẽ không được tháo gỡ nếu chỉ dựa vào vài tỉ USD xuất khẩu được trong năm 2012 mà về căn bản phải tháo gỡ vấn đề từ gốc rễ: quy hoạch và phát triển ngành. Trong hoàn cảnh sức tiêu thụ sụt giảm, tồn kho nhiều mà theo VSA chỉ riêng trong 2013 này tiếp tục có thêm 5 NM thép xây dựng đi vào hoạt động. SX bất chấp nhu cầu thị trường thì thừa công suất là tất yếu. Theo nhận định trong bản tin nội bộ VSA trong quý I2013 thì do quy hoạch bị buông lỏng, không có chọn lọc trong nhiều năm nên hầu hết các sản phẩm thép chính của nước ta có công suất gấp 2 lần nhu cầu, riêng thép cuộn cán nguội công suất đã gấp 3 lần nhu cầu. Tình trạng dư thừa công suất cũng bắt đầu lan sang loại thép ống, tôn mạ kim loại sơn phủ màu, thép cuộn cán nguội và tiếp sau sẽ là phôi thép Và như vậy, chỉ cần trong năm 2013, các quốc gia tăng cường áp dụng biện pháp kiểm soát thép NK, thị trường BĐS trong nội địa chưa phục hồi kịp được thì DN thép trong nội địa chắc chắn sẽ rơi vào tình cảnh khó khăn rất nhiều so với hiện nay. Lượng và giá trị xuất khẩu các sản phẩm như thép hình và tôn mát tăng cao trong 2 năm gần đây. Nếu như năm 2011 ngành thép xuất khẩu được 292 ngàn tấn thép xây dựng và 385 ngàn tấn tôn mạ màu thì sang năm vừa qua đã XK được 360 ngàn tấn thép xây dựng và 485 ngàn tấn tôn mạ. Thống kê từ (VSA) cho thấy trong năm vừa qua, ngành thép Việt Nam xuất khẩu được 2,3 triệu tấn thép sản phẩm với kim ngạch XK 2,03 tỉ USD. Tôn Hoa Sen là một ví dụ: nếu như năm ngoái Công ty này đạt lượng bán ra khoảng 427 ngàn tấn sản phẩm tôn mạ thì trong đó lượng xuất khẩu đã chiếm tới 201 ngàn tấn. Trong tình hình cung vượt cầu, tiêu thụ trong nước giảm sút, đơn vị thép nội địa tìm mọi cách xuất khẩu thép nhằm duy trì sản xuất, và ổn định việc làm cho hàng chục ngàn công nhân. Tuy vậy hành trình vượt khó của ngành thép tỏ ra khá chật vật do những yếu kém nội tại của nó. Xuất khẩu đối mặt với kiện tụng Trên thực tế, thép hộp mạ kẽm của Việt Nam xuất khẩu sang Indonesia đã chính thức bị áp thuế chống bán phá giá 13,5%-36,6% theo QĐ của Ủy ban Chống bán phá giá Indonesia ban hành hồi cuối tháng 12-2012, đây là một cảnh báo nữa cho ngành thép trong bối cảnh doanh nghiệp nào cũng muốn tăng mạnh XK. Ông Tổng Thư ký VSA đưa ra lời khuyên cho doanh nghiệp thép rằng để tránh bị kiện chống bán phá giá, biện pháp tự vệ thương mại từ một số quốc gia, bên cạnh những cố gắng phát huy thị trường trong nước thì tốt nhất Công ty thép trong nội địa cần nỗ lực tìm kiếm thị trường mới, xúc tiến thương mại, tránh phụ thuộc vào một thị trường duy nhất. “Xuất khẩu là bước đi bắt buộc của doanh nghiệp thép trong bối cảnh thị trường trong nội địa cắt giảm, cung vượt cầu. Nhưng việc đó không có nghĩa là doanh nghiệp thép cứ xuất bằng mọi giá, không thận trọng sẽ bị vướng vào các biện pháp bảo hộ của các nước”, ông Tam nhận định. Theo phân tích của ông Đinh Huy Tam, Tổng Thư ký VSA, trên thực tế số lượng xuất khẩu của Công ty thép Việt Nam trong năm vừa qua không nhiều, nhưng tỉ lệ xuất tăng lên trong thời gian ngắn nên bị một số quốc gia trong khu vực như Thái Lan, Indonesia, Malaysia cảnh báo kiện chống bán phá giá, áp đặt biện pháp tự vệ thương mại. Sản xuất đối mặt với tồn kho Nhìn về toàn ngành thép, trong năm vừa qua lượng thép xây dựng tiêu thụ chỉ được 4,5 triệu tấn, giảm 10% so với năm trước đó. Tuy vậy, lượng tiêu thụ các loại thép khác như thép ống hộp đen, thép cuộn cán nguội, cán tôn mạ kẽm tăng 20-40% đã kéo tổng tiêu thụ ngành thép cả nước trong năm vừa qua tăng 3% so với 2011. Theo Chủ tịch VSA Phạm Chí Cường thì mức tăng trưởng 3% trong năm ngoái là tín hiệu không đến nỗi thất vọng trong hoàn cảnh nền tài chính rất nhiều khó khăn nhưng đáng ngại nhất trong năm qua là khó khăn chỉ đè nặng về các DN thép xây dựng do tác động của thị trường bất động sản đóng băng triền miên. Nhiều NM thép xây dựng đã phải chạy dưới một nửa công suất, một số nhà máy tạm dừng sản xuất, tác động đến thu nhập của người lao động, công nhân NM thép đã phải nghỉ việc thay phiên nguồn internet
